حسين مير حيدر
85
معارف گياهى ( فارسى )
زيرفون در كتب طب سنتى با نام « زيرفون » و « زيزفون » آمده است . به فرانسوى Tilleul و Tilleul sauvage و به انگليسى Little leaf linden و Linden و Teil tree گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء Tiliaceae ، داراى گونههاى متعددى است كه در اروپا و بخصوص در فرانسه و در امريكا و تعدادى از گونههاى آن نيز در جنگلهاى شمال ايران مىرويند . در اينجا نام دو گونهء عمدهء آن كه از نظر دارويى طرف توجه هستند به شرح زير ذكر مىشود . 1 . Tilia sylvestris Desf . و مترادفهاى آن Tilia cordata Mill . و Tilia parviflora Ehrh . و Tilia europea از طرف گياهشناسان مختلف نامگذارى شده است . اين گونه را به فرانسوى Tilluel a petites feuilles و به انگليسى Little leaf linden گويند . 2 . Tilia grandifolia Ehrh . و مترادفهاى آن Tilia platyphyllos Scop . و Tilia macrophylla Hort . ex . c . Koch . از طرف گياهشناسان نامگذارى شده است . اين گونه را به فرانسوى Tilleul larges feuilles و به انگليسى Big lenf linden و Female lime گويند . دو گونهء بالا در ايران نمىرويند و در اروپا و در جنگلهاى فرانسه مىرويند و داراى خواص دارويى هستند . تكثير زيرفون : زيرفون معمولا از سن 20 سالگى تلقيح آن شروع مىشود و از آن به بعد ميوه دادن آن شروع و هرساله ادامه دارد . ميوهها را در پاييز جمعآورى كرده و لاى ماسه مىخوابانند و تا بهار نگهدارى مىكنند و پس از آن در خاك